Prawidłowe oznaczanie szafy sterowniczej to jeden z kluczowych elementów każdego projektu automatyki. Dobrze opisane przewody, aparaty i przyciski oszczędzają czas podczas uruchomienia, serwisu i późniejszych modyfikacji instalacji. W tym artykule pokażę Ci krok po kroku, jak zaprojektować i zamówić profesjonalne oznaczniki bez własnej drukarki — korzystając z narzędzia Mark Online od firmy Partex.
Dlaczego oznaczanie szafy sterowniczej jest tak ważne?
Każdy elektryk i automatyk wie, że prawidłowe oznaczenie szafy sterowniczej to podstawa profesjonalnej pracy. Dobrze opisane przewody, aparaty, przyciski i lampki pozwalają szybko zidentyfikować poszczególne obwody podczas uruchomienia, serwisu czy rozbudowy instalacji. Bez czytelnych oznaczeń nawet prosty serwis może zamienić się w wielogodzinne szukanie właściwego przewodu.
Problem pojawia się wtedy, gdy nie mamy własnej drukarki do oznaczeń albo gdy dotychczasowe oznaczniki się zużyły — rozmazały, odkleiły lub po prostu przestały być czytelne. Dokładnie z takim wyzwaniem zmierzyliśmy się w naszej firmie ControlByte, oznaczając stanowisko edukacyjne do nauki programowania sterowników PLC.
Narzędzie Mark Online od Partex — projektowanie oznaczeń bez drukarki
Rozwiązaniem, które wybraliśmy, jest narzędzie Mark Online od firmy Partex. To aplikacja webowa — nie trzeba niczego instalować na komputerze. Wystarczy otworzyć przeglądarkę, przejść na stronę partex.pl i kliknąć opcję Mark Online.
W narzędziu tym można zaprojektować praktycznie wszystko, czego potrzebuje elektryk lub automatyk przy oznaczaniu szafy sterowniczej: oznaczniki na przewody (zarówno zasilające, jak i sterownicze), tabliczki znamionowe, nalepki na przyciski i lampki, a także naklejki samoprzylepne na urządzenia takie jak falowniki czy sterowniki PLC. Co istotne, nie musisz posiadać własnej drukarki — po zaprojektowaniu oznaczeń składasz zamówienie, a Partex drukuje wszystko na swoich urządzeniach i wysyła kurierem lub do paczkomatu.
Krok po kroku — jak zaprojektować oznaczniki
Oznaczniki na przewody zasilające
W Mark Online rozpoczynamy od wyboru typu oznacznika. Dla przewodów zasilających fazowych wybieramy oznacznik PA+10, który pasuje do przewodów o średnicy od 2,5 do 5 mm. Na podstawie schematu elektrycznego wpisujemy odpowiednie oznaczenie — na przykład dla falownika Siemensa będzie to 82.02/L1 dla fazy oraz 82.02/N dla przewodu neutralnego.
Narzędzie pozwala na szybkie kopiowanie oznaczeń — wystarczy kliknąć „kopiuj zaznaczenie” i „wklej zaznaczenie”, a następnie zmienić jedynie końcówkę. W ten sposób w kilka sekund tworzymy oznaczniki dla kolejnych przewodów.
Oznaczniki na przewody sterownicze
Dla cieńszych przewodów sterowniczych wybieramy mniejszy oznacznik, na przykład PA+02. Tego typu oznaczniki stosujemy przy podłączaniu wejść i wyjść sterownika PLC. Na schemacie znajdujemy oznaczenia poszczególnych sygnałów — na przykład 130.01 dla wejścia cyfrowego czy 82.07 dla sygnału zwrotnego z falownika.
Import oznaczeń z pliku lub schowka
Przy większych projektach ręczne wpisywanie każdego oznaczenia byłoby czasochłonne. Dlatego w Mark Online dostępna jest funkcja importu danych ze schowka lub z pliku. Wystarczy przygotować tabelę z oznaczeniami, skopiować ją i wkleić do narzędzia. Następnie wybieramy typ materiału (np. PA+02 lub PA+10), definiujemy parametry i klikamy „zastosuj”. Wszystkie oznaczniki pojawiają się od razu w projekcie.
Tabliczki na przyciski i lampki
Kolejny element to oznaczenia przycisków i lampek. W Mark Online klikamy „dodaj oznaczenie” i wybieramy opcję „z szablonu”. Dostępne są różne szablony — ostrzegawcze, do fotowoltaiki i wiele innych. Dla przycisków i lampek wybieramy szyldy opisowe z ramką z zaokrągleniem. To tabliczki laminowane PGL, metaliczne, idealnie nadające się pod przyciski sterownicze. Wpisujemy np. „PB START” dla przycisku start lub „HL RUN” dla lampki sygnalizującej pracę urządzenia. Narzędzie pozwala dostosować szerokość i wysokość tabliczki — można to zrobić ręcznie lub skorzystać z opcji automatycznego dopasowania.
Naklejki samoprzylepne na aparaty
W firmie ControlByte każde urządzenie — falownik, sterownik PLC, zasilacz — oznaczamy naklejką z informacją o funkcji, lokalizacji i oznaczeniu aparatu. W Mark Online wybieramy naklejki samoprzylepne winylowe ciągłe PLTC o wysokości 9 mm. Na schemacie sprawdzamy oznaczenie danego urządzenia (np. KF1 U1 dla sterownika) i wpisujemy je w narzędziu. Takie naklejki idealnie nadają się do oznaczania aparatów na szynie DIN.
Tabliczka znamionowa
Zwieńczeniem projektu jest tabliczka znamionowa. W Mark Online wybieramy szablon „tabliczka znamionowa producenta” i uzupełniamy dane: nazwa firmy, typ urządzenia, numer seryjny, rok produkcji, waga oraz oznaczenie CE. Gotowa tabliczka z laminatu wygląda profesjonalnie i jest odporna na warunki panujące w szafach sterowniczych.
Zamówienie i realizacja
Po zaprojektowaniu wszystkich oznaczeń w Mark Online przechodzimy do podsumowania. Narzędzie wyświetla listę wszystkich zaprojektowanych elementów wraz z cenami. W naszym przypadku komplet oznaczeń na stanowisko edukacyjne kosztował około 200 zł. Klikamy „do koszyka”, składamy zamówienie, a oznaczniki przychodzą kurierem lub do paczkomatu. Co ważne, utworzone projekty można udostępniać — wystarczy skopiować link i przesłać go współpracownikowi lub elektrykowi w zespole.
Montaż oznaczeń w praktyce
Gdy oznaczniki dotrą, montaż przebiega sprawnie. Oznaczniki na przewody przekłada się przez przewód przed zaciśnięciem tulejki — spokojnie przechodzą nawet przez zaciśnięte tuleje. Naklejki na aparaty wystarczy oderwać od taśmy samoprzylepnej i nakleić w odpowiednim miejscu na obudowie urządzenia. Tabliczki pod przyciski i lampki również mają samoprzylepną taśmę, co ułatwia szybki montaż. Tabliczkę znamionową wycinamy i przyklejamy na maszynę, szafę sterowniczą lub urządzenie.
Podsumowanie
Profesjonalne oznaczenie szafy sterowniczej nie wymaga posiadania własnej drukarki ani drogiego sprzętu. Dzięki narzędziu Mark Online od firmy Partex cały proces — od projektu po gotowe oznaczniki — można przeprowadzić online. Narzędzie jest intuicyjne, pozwala na import danych i udostępnianie projektów w zespole. Warto również zajrzeć na portal znakujemy.pl, gdzie znajdziesz wiele gotowych szablonów do oznaczeń urządzeń stosowanych na co dzień w automatyce i elektryce.
Jeśli natomiast potrzebujesz oznaczeń na bieżąco, Partex oferuje również drukarki, którymi możesz wyposażyć swoje stanowisko projektanta lub elektryka i drukować oznaczniki samodzielnie.
O autorze
