Programowanie sterowników LOGO! to najprostsza droga, aby wejść w świat automatyki bez drogiego sprzętu i skomplikowanego środowiska. LOGO! od Siemensa to niewielki przekaźnik programowalny, na którym zrealizujesz sterowanie silnikiem, pompą, oświetleniem czy roletami. W tym wpisie pokazujemy podstawy pracy z LOGO! Soft Comfort, różnice między wersjami 8 i 9 oraz krok po kroku budowę prostego programu z alarmem. Materiał powstał na bazie naszego webinaru na żywo, w którym razem z Pawłem Wołczkiem programowaliśmy LOGO! od zera.
Czym jest sterownik LOGO! i do czego służy
LOGO! to nie jest pełnoprawny sterownik PLC, tylko przekaźnik programowalny (czasem nazywany mikro PLC). W hierarchii cena/funkcjonalność plasuje się pomiędzy zwykłym przekaźnikiem czasowym a sterownikiem programowalnym z rodziny S7-1200. Nie jest przeznaczony do bardzo dużych aplikacji ani do zadań wymagających twardego czasu rzeczywistego. Świetnie sprawdza się natomiast tam, gdzie mamy kilka wejść i wyjść cyfrowych, kilka sygnałów analogowych i prostą logikę.
Kluczowa zaleta to cena i prostota. Podstawowa jednostka CPU kosztuje od około 400 do 500 zł netto, a program można zbudować z gotowych bloków funkcyjnych, układanych na planszy jak klocki. Dzięki temu programowanie sterowników LOGO! jest przystępne nawet dla osób, które nigdy wcześniej nie pisały kodu na PLC.
Gdzie stosuje się sterowniki LOGO! w praktyce
Sterownik LOGO! jest wszechstronny i pojawia się zarówno w automatyce przemysłowej, jak i budynkowej. Oto typowe aplikacje pokazane podczas webinaru:
- Sterowanie silnikiem indukcyjnym (rozruch bezpośredni, start, stop, alarm od wyłącznika silnikowego).
- Układy smarowania pras, gdzie LOGO! steruje pompą i zaworami oraz odczytuje ciśnienie smaru.
- Grupy przenośników załączane w sekwencji lub z lokalnych kaset sterujących.
- Kabina filtracyjna do stanowisk spawalniczych z odciągiem powietrza.
- Winda i platformy poruszające się góra-dół z dojazdem na krańcówki.
- Stacja hydroforowa z pomiarem ciśnienia i zabezpieczeniem pompy przed suchobiegiem.
- Sterowanie oświetleniem, ściemniaczami i roletami z harmonogramami czasu rzeczywistego.
Wiele z tych projektów znajdziesz w bogatej bibliotece gotowych aplikacji Siemens Industry Online Support, z opisami po angielsku i niemiecku. To dobra baza, aby rozpocząć własną przygodę z LOGO!.
LOGO! Soft Comfort i darmowy symulator
Do programowania sterowników LOGO! potrzebujesz oprogramowania LOGO! Soft Comfort. Dostępna jest bezpłatna wersja demo, która zawiera wbudowany symulator. W wersji demo przetestujesz swoje programy w symulatorze, ale nie wgrasz ich do fizycznego modułu (do tego potrzebna jest pełna licencja).
Dla wersji 8 najwyższe wydanie to 8.4, a dla LOGO! 9 dostępny jest już nowy LOGO! Soft Comfort V9. Co ważne, najnowsze oprogramowanie obsługuje także starsze sterowniki serii 8, więc na jednym komputerze możesz utrzymywać starsze jednostki i programować nowe.
Języki programowania LOGO!: LAD i FBD
W LOGO! programujesz w dwóch językach graficznych: LAD (schemat drabinkowy) oraz FBD (schemat blokowy). Cała logika opiera się na gotowych blokach funkcyjnych, które łączysz sygnałami. Trzeba tylko wiedzieć, jak obsłużyć każdy blok, jakie ma wejścia, wyjścia i parametry.
Istotne jest ograniczenie liczby bloków. W LOGO! 8 masz do dyspozycji 400 bloków funkcyjnych, a w LOGO! 9 limit wzrósł dwukrotnie, do 800. W praktyce nawet rozbudowana aplikacja, jak sterowanie czterema przenośnikami, mieści się na kilku planszach, które można wydrukować i analizować na papierze.
W LOGO! możesz też płynnie konwertować program z LAD na FBD i odwrotnie. Po konwersji układ bloków lekko się rozjeżdża, ale sama logika pozostaje ta sama.
Pierwszy program krok po kroku: silnik z alarmem
Podczas webinaru Paweł zbudował na żywo prosty program sterowania silnikiem z obsługą alarmu przeciążeniowego (termika). Oto logika krok po kroku:
- Wyjście Q1 steruje silnikiem, a jego stan trzyma przerzutnik SR (Pulse Relay z priorytetem załączenia).
- Termik jest elementem NC, więc w spoczynku podaje jedynkę. Dlatego do resetu przerzutnika alarmu podłączamy styk NC.
- Wejście I5 informuje o alarmie przeciążeniowym i ustawia przerzutnik zarządzający alarmem.
- Stan alarmu przechowujemy w znaczniku pamięci M3, który następnie resetuje pracę wyjścia Q1.
- Wejście I3 pełni rolę przycisku reset, który kasuje błąd po ustąpieniu przyczyny alarmu.
- Na wyświetlaczu dodajemy komunikat o statusie pracy silnika i aktywnym alarmie.
Warto zapamiętać jedną pułapkę: w LOGO! przerzutniki RS i SR działają odwrotnie niż w TIA Portal. W TIA przerzutnik RS ma priorytet załączenia, a w LOGO! przerzutnik z tej samej rodziny ma priorytet wyłączenia. Przy jednoczesnym podaniu set i reset wyjście pozostaje wyłączone.
Gotowy program przetestujesz od razu w symulatorze. Ustawiasz typy przycisków (monostabilny start, styk stop NC, termik NC), naciskasz symulowany start i obserwujesz, jak wyjście Q1 się załącza. Wyzwolenie alarmu na wejściu I5 pokazuje komunikat na wyświetlaczu i resetuje pracę napędu, a przycisk reset przywraca gotowość układu.
Co nowego w LOGO! 9 w porównaniu z LOGO! 8
LOGO! 9 to odświeżona wersja poczciwej ósemki. Najważniejsze zmiany zebraliśmy w tabeli:
| Cecha | LOGO! 8 | LOGO! 9 |
|---|---|---|
| Wyświetlacz | monochromatyczny, z przyciskami | kolorowy, dotykowy, bez przycisków |
| Liczba bloków programu | 400 | 800 |
| Liczby zmiennoprzecinkowe (Float) | brak | dostępna matematyka Float |
| Wizualizacja webowa | osobny program LOGO! Web Editor | zintegrowana w LOGO! Soft Comfort |
| Cyberbezpieczeństwo | konfiguracja opcjonalna | Secure by Default (hasło, certyfikaty) |
Największą zmianą jest dodanie liczb zmiennoprzecinkowych i pełnej arytmetyki Float. To ukłon w stronę osób programujących większe sterowniki, które w LOGO! 8 musiały kombinować z liczbami całkowitymi. Nowy dotykowy wyświetlacz pozwala wstawiać przyciski i suwaki oraz zarządzać kolorami tła bezpośrednio z poziomu ekranu, bez sztuczek z flagami pamięci.
Więcej szczegółów o nowej wersji znajdziesz we wpisie LOGO! 9: co nowego w sterowniku Siemens i LOGO! Soft Comfort V9.
Hardware LOGO!: moduły, panele i komunikacja
Sterownik LOGO! rozbudujesz o dodatkowe moduły i akcesoria zależnie od potrzeb aplikacji:
- Moduły CPU z wyświetlaczem lub bez, w wersjach zasilanych 12-24 V oraz 230 V, z wyjściami przekaźnikowymi lub tranzystorowymi.
- Moduły rozszerzeń cyfrowych i analogowych, w tym temperaturowe dla czujników PT100 i PT1000, które od razu przeliczają wartości.
- Panel LOGO! TDE, który powiela ekran sterownika i dodaje przyciski funkcyjne F1-F4.
- Moduły komunikacyjne KNX oraz CM z interfejsami RS232, RS422 i RS485.
- Komunikacja S7 ze sterownikami S7-1200 i S7-300, a także Modbus TCP i synchronizacja czasu przez NTP.
- Wbudowany web server oraz możliwość logowania danych do chmury (np. AWS) i sterowania zdalnego przez router 4G.
Warto dodać, że LOGO! 8 pojawił się już wcześniej na naszym blogu. Jeśli chcesz poznać jego możliwości aplikacyjne, zajrzyj do wpisu Poznaj sterownik Siemens LOGO! 8.
Jak zacząć naukę programowania LOGO!
Jeżeli dopiero startujesz, zaplanuj naukę w kilku krokach:
- Zainstaluj darmowe LOGO! Soft Comfort z wbudowanym symulatorem.
- Opanuj podstawowe instrukcje biblioteki standardowej w językach LAD i FBD.
- Naucz się timerów, liczników, przerzutników i triggerów oraz różnic w ich działaniu względem TIA Portal.
- Przećwicz obsługę wyświetlacza: komunikaty tekstowe, nawigację między ekranami i podgląd zmiennych.
- Przejdź od logiki cyfrowej do obliczeń na sygnałach analogowych i czujnikach temperatury.
- Zbuduj kompletne projekty: sterowanie pompą, oświetleniem, przenośnikami czy stacją hydroforową.
FAQ: programowanie sterowników LOGO!
Czy LOGO! Soft Comfort jest darmowy?
Tak, dostępna jest bezpłatna wersja demo z wbudowanym symulatorem. Pozwala pisać i testować programy, ale nie wgra ich do fizycznego sterownika. Do wgrania programu na moduł potrzebna jest pełna licencja.
Czy w LOGO! Soft Comfort 9 mogę programować LOGO! 8?
Tak. Najnowsze LOGO! Soft Comfort obsługuje starsze sterowniki serii 8 (np. 8.4) bez problemu, więc jedno środowisko wystarczy do utrzymania starszych i nowszych jednostek.
Jaki język wybrać: LAD czy FBD?
Oba realizują tę samą logikę. LAD (schemat drabinkowy) jest bliższy elektrykom, FBD (schemat blokowy) programistom. W LOGO! konwertujesz jeden na drugi jednym kliknięciem, więc warto poznać oba.
Czym różni się LOGO! od sterownika PLC?
LOGO! to przekaźnik programowalny do prostych aplikacji, z ograniczoną liczbą bloków i bez twardego czasu rzeczywistego. Sterownik PLC (np. S7-1200) obsłuży większe, szybsze i bardziej złożone układy.
Podsumowanie
Programowanie sterowników LOGO! to świetny punkt startowy w automatyce: niski koszt sprzętu, darmowy symulator i intuicyjne języki LAD oraz FBD. Wersja 9 dokłada dotykowy wyświetlacz, liczby zmiennoprzecinkowe i mechanizmy cyberbezpieczeństwa, ale przejście z ósemki jest płynne. Jeśli chcesz nauczyć się tego od podstaw i budować realne projekty, sprawdź nasz kurs programowania LOGO! 8 i 9 w językach LAD i FBD.
