CODESYS 4: webowe środowisko IEC 61131-3. Co zmienia się dla programistów PLC?

CODESYS 4 to nowe, webowe środowisko programowania sterowników PLC zgodne z IEC 61131-3, wydane przez CODESYS Group 24 września 2026 jako wersja 1.0.0.0. Ten sam kompilator, te same biblioteki, ten sam runtime na sterowniku. Nowy jest interfejs użytkownika, format projektu i wiersz poleceń. Poniżej rozkładam na części, co faktycznie dostajesz w pierwszym wydaniu, czego jeszcze brakuje i kto powinien zainstalować CODESYS 4 już teraz.

Czym jest CODESYS 4?

CODESYS 4 to drugi system programowania obok CODESYS Development System 3, a nie jego zamiennik z dnia na dzień. Nadal programujesz zgodnie z IEC 61131-3, w Structured Text (ST) i Ladder Diagram (LD). Zmienia się to, co jest pod spodem:

• interfejs użytkownika działa w oknie przeglądarki (na Windows we własnym oknie, bez osobnej przeglądarki),
• projekt to folder z plikami tekstowymi (JSON, XML, zwykły tekst), a nie jeden plik binarny,
• obok interfejsu graficznego jest narzędzie wiersza poleceń c4-cli.

Zaczynasz dopiero z CODESYS? Zacznij od pierwszej lekcji darmowego minikursu CODESYS (instalacja, pierwszy projekt i program).

Co zostaje bez zmian

To kluczowa sprawa dla każdego, kto ma projekty CODESYS 3 na produkcji.

• Kompilator, biblioteki i runtime są identyczne. Kod skompilowany w CODESYS 4 działa na każdym sterowniku, który uruchamia kod z CODESYS 3 (runtime V3.5 SP19 lub nowszy).
• Projekty bibliotek są zgodne w obie strony. Biblioteka zapisana w CODESYS 3 w formacie plikowym otwiera się w CODESYS 4 i odwrotnie. Skompilowanej biblioteki (.compiled-library) można używać w projektach w obu środowiskach.
• Projekty urządzeń wymagają konwersji. Nie da się ich otworzyć bezpośrednio w drugim środowisku. Narzędzie do konwersji jest planowane, ale nie ma go w wersji 1.0.0.0.
• CODESYS 3 zostaje. Oba narzędzia są rozwijane równolegle i nie ma daty końca wsparcia dla wersji 3.

Co nowego w CODESYS 4 w wersji 1.0.0.0

Projekt to folder, gotowy pod Git

Zamiast jednego pliku projektu dostajesz katalog: .fbslib dla bibliotek, .fbsdev dla projektów urządzeń i .fbsws dla przestrzeni roboczych. Pliki porównasz standardowymi narzędziami i trzymasz je w Git, jak każdy zespół programistów. To ten sam problem, który opisywałem dla Siemensa w artykule Wersjonowanie projektów TIA Portal w Git, z tą różnicą, że tutaj format tekstowy jest domyślny.

Zarządzanie zależnościami jak w nowoczesnym oprogramowaniu

• Libraries.json wymienia używane biblioteki, w tym zakresy wersji, np. 3.5.*,
• Libraries.lock.json zapisuje dokładnie rozwiązane wersje z sumą kontrolną SHA384,
• wersjonowanie semantyczne, łącznie ze znacznikami wydań wstępnych.

Efekt: maszyna budująca w Twoim pipeline używa dokładnie tych samych wersji bibliotek co Twój laptop.

Wiersz poleceń c4-cli i CI/CD

Przykładowe polecenia w pierwszym wydaniu:

c4-cli library save-compiled   # buduje skompilowaną bibliotekę
c4-cli library pack            # tworzy archiwum ze źródłami
c4-cli bootapp compile         # buduje aplikację startową bez połączenia z IDE

Do tego: install, restore, resolve i check dla zależności, logowanie i wylogowanie ze sterownika, reset sterownika i tworzenie przestrzeni roboczej. W pierwszym wydaniu maszyna budująca w pipeline nie potrzebuje osobnej licencji.

Edytory

• Edytor ST z podświetlaniem składni, autouzupełnianiem i podpowiedziami po najechaniu.
• Edytor Ladder (LD) w wersji 0.1, oparty na edytorze graficznym z CODESYS 3, na razie z podstawowymi funkcjami offline.
• Podgląd wartości zmiennych bezpośrednio w kodzie ST (inline monitoring).
• Command Center do nawigacji z klawiatury, podział widoków i zapisywane układy kart.
• Interfejs po angielsku i niemiecku, motyw jasny i ciemny.

Tryby pracy i platformy

"Webowy" opisuje technologię interfejsu. CODESYS 4 to nie usługa chmurowa i nie subskrypcja. Instalujesz go na własnym komputerze, na serwerze w swojej sieci albo nawet na sterowniku.

Obsługiwane sterowniki i wymagania

W wersji 1.0.0.0 do pracy inżynierskiej dopuszczone są tylko runtime'y CODESYS Control SL:

• Raspberry Pi: Control for Raspberry Pi SL, MC SL i 64 SL,
• soft PLC na Windows: Control Win V3 (x64) i Control RTE V3 (x64),
• Linux: Control for Linux SL, ARM SL i ARM64 SL,
• sterowniki wirtualne: Virtual Control for Linux SL, ARM SL i ARM64 SL.

Minimalny runtime to CODESYS V3.5 SP19, bo od tej wersji działa zarządzanie użytkownikami na sterowniku. Połączenie idzie przez CODESYS Gateway 3.5 lub nowszy. Sprzęt innych producentów technicznie da się podłączyć, ale bez gwarancji. Producent urządzenia musi przetestować opis urządzenia i biblioteki, a dystrybucja w formie Content Extension jest spodziewana od wersji 1.1.0.0.

Wymagania stacji roboczej: 3 GB RAM (zalecane 8 GB), 4 GB wolnego miejsca na dysku, .NET 8 (Desktop Runtime i ASP.NET Core Runtime) oraz Chrome, Edge lub Firefox.

Czego jeszcze brakuje

CODESYS Group mówi wprost, że pierwsze wydanie jest celowo ograniczone. Dwa zastosowania są gotowe na produkcję:

1. Tworzenie bibliotek w ST i LD z automatycznymi buildami (CI/CD).
2. Małe projekty urządzeń na Modbus TCP, np. stanowiska testowe i proste maszyny.

Do wszystkiego innego zostań przy CODESYS 3. Brakuje między innymi:

• online change, breakpointów, zapisu i wymuszania wartości zmiennych,
• podglądu przepływu online w Ladderze,
• FBD, SFC, CFC i IL, innych sieci przemysłowych, wizualizacji, motion i safety,
• refaktoryzacji, list odwołań, cofania i ponawiania w całym projekcie,
• Test Managera, analizy statycznej i automatycznych testów jednostkowych,
• szyfrowania TLS i uwierzytelniania certyfikatem w komunikacji ze sterownikiem.

Dlatego CODESYS 3 nadal jest lepszym narzędziem do klasycznego uruchomienia przy maszynie.

CODESYS 4 vs CODESYS 3: kto powinien go używać już teraz?

Zainstaluj CODESYS 4 już teraz, jeśli:

• piszesz biblioteki w ST i chcesz je budować automatycznie z Gita,
• budujesz małe maszyny albo stanowiska testowe na Modbus TCP,
• pracujesz na Linuksie lub ARM i nie chcesz trzymać maszyny wirtualnej z Windows.

Można też łączyć oba podejścia: pisać i testować bibliotekę w CODESYS 3, a CODESYS 4 używać tylko do automatycznych buildów w pipeline.

Licencja i cykl wydań

• CODESYS 4 jest bezpłatny do końca 2028 roku.
• Model płatny jest planowany najwcześniej od 2029, w ramach Professional Developer Edition. Jeśli już używasz jej narzędzi, np. CODESYS Git, CODESYS 4 będzie w tym samym pakiecie.
• CODESYS Development System V3 pozostaje bezpłatny.
• Nowe wersje (1.1.0.0, 1.2.0.0 i kolejne) są planowane co 6 do 8 tygodni, bez service packów i patchy. Jeśli budujesz w pipeline, zaplanuj aktualizacje.

Szczegóły i pliki do pobrania: strona produktu CODESYS 4 oraz CODESYS Store.

FAQ

Czy muszę przejść na CODESYS 4?

Nie. CODESYS 4 nie zastępuje dziś CODESYS 3. Oba są rozwijane równolegle i nie ma daty wycofania wersji 3.

Czy mój dotychczasowy kod będzie dalej działał?

Tak. Kompilator, biblioteki i runtime są bez zmian. Projekty bibliotek otwierają się w obu środowiskach, projekty urządzeń wymagają konwersji.

Czy projekty CODESYS 4 są przechowywane w chmurze?

Nie. Interfejs jest webowy, ale oprogramowanie instalujesz sam i projekty trzymasz, gdzie chcesz. Połączenie z internetem nie jest wymagane.

Programuję tylko w Ladderze. Czy CODESYS 4 jest dla mnie?

Edytor LD jest od pierwszego dnia i nie potrzebujesz języka wysokiego poziomu. To jednak nadal wersja 0.1 bez funkcji online, więc do uruchomień zostaw sobie CODESYS 3.

Czy wersja 1.0.0.0 to beta?

Nie. Jest dopuszczona do użytku produkcyjnego przy tworzeniu bibliotek i małych projektach, z tymi samymi standardami jakości co CODESYS 3. Zakres funkcji jest po prostu dużo mniejszy.

Podsumowanie

CODESYS 4 to przede wszystkim zmiana sposobu pracy: projekty tekstowe, Git, wiersz poleceń i automatyczne buildy bibliotek. Fundament się nie zmienia, więc Twoje umiejętności z IEC 61131-3 i CODESYS 3 przenoszą się jeden do jednego. CODESYS 3 na razie zostaje głównym narzędziem do uruchomień, ale CODESYS 4 warto zainstalować już dziś, żeby poznać te koncepcje, póki jest bezpłatny.

Najlepszym przygotowaniem jest solidny Structured Text, bo wokół niego zbudowany jest CODESYS 4.

Kurs online ControlByte
Programowanie PLC w CODESYS w języku Structured Text
Kliknij, żeby zobaczyć program kursu »